Dlaczego nie ma czegoś takiego jak opona o promieniu 16?

Każdy typ opony koła różni się parametrami, o czym świadczą oznaczenia opon, które składają się z kilku grup symboli numerycznych i liter łacińskich, z których jedną jest litera R. Panuje powszechne przekonanie, że litera ta jest skrótem od słowa «promień», co nie jest prawdą. Dowiedzmy się, co tak naprawdę oznacza R w oznaczeniach opon samochodowych.

Co oznaczają cyfry po literze R

Wiele osób błędnie postrzega tę literę jako oznaczenie promienia opony. Dlatego R15 lub R16 jest często, nawet wśród profesjonalnych mechaników, określane jako «opona o 15 (13…17) promieniu». Jest to jednak zasadniczo błędne: opony samochodowe o takim promieniu po prostu nie istnieją.

Dla przykładu, rozbierzmy oponę o oznaczeniu numerycznym 205/55 R16:

  1. 205 to szerokość poprzeczna opony w punkcie styku z nawierzchnią drogi.
  2. 55 — stosunek szerokości opony do jej wysokości.
  3. 16 — średnica wewnętrzna opony.

Wewnętrzna średnica, lub jak to jest również znane, średnica osadzenia opony, jest równa zewnętrznej średnicy obręczy koła samochodu. Rozmiar ten jest wyrażany w calach i wskazuje kompatybilność opony i obręczy w miejscu ich styku. W przypadku samochodu o średnicy zewnętrznej 15 cali należy wybrać oponę o podobnej średnicy wewnętrznej. W przeciwnym razie nie będzie możliwe przymocowanie jej do koła.

W nowoczesnych samochodach osobowych zwykle montowane są opony o średnicy wewnętrznej 13-16 cali (1 cal to 2,5 cm), a w pełnowymiarowych SUV-ach i niektórych samochodach sportowych można założyć jeszcze większe opony — 17, 18 i więcej cali. Należy zauważyć, że nie ma bezpośredniej korelacji między rozmiarem średnicy wewnętrznej a całkowitą wysokością opony. Niektórzy kierowcy, aby zwiększyć prześwit swojego samochodu, wymieniają tarcze kół, zwiększając ich rozmiar.

Jednak taka wymiana nie zawsze prowadzi do pożądanego rezultatu, ponieważ niektóre opony mogą być równe lub nawet gorsze od opon o mniejszej średnicy osadzenia pod względem całkowitej wysokości. Faktem jest, że na całkowitą wysokość opony składają się następujące parametry:

  1. Średnica wewnętrzna.
  2. Wysokość przekroju pomnożona przez 2 (góra i dół otworu gniazda).

W związku z tym całkowita wysokość koła może być obliczona na podstawie tego samego oznaczenia numerycznego. W oznaczeniu 205/55 R16 podanym powyżej jako przykład nie ma bezpośredniego wskazania wysokości profilu. Istnieje jednak stosunek jego wysokości do szerokości opony: liczba 55. Wskaźnik ten nie jest podawany w centymetrach, ani w calach, ale w procentach. Dlatego obliczenie wysokości profilu wygląda następująco:

205 (szerokość bieżnika w mm) x 55% = 123 mm. Jest to wysokość bieżnika tej opony. Całkowita wysokość opony wyniesie zatem 123 mm x 2 + 16 cali (40,6 cm) = 65,2 cm.

Jako wyraźny przykład, że wartość średnicy wewnętrznej opony nie zawsze wpływa na jej wysokość całkowitą, możemy podać Volkswagena Polo. Samochód ten dostępny jest w wersjach z tarczami kół 14 i 15 cali. W tym przypadku na 14-calowym kole można zamontować oponę 185/60R15 o całkowitej wysokości 60,3 cm. Natomiast na kole z dużą tarczą, w rozmiarze 15 cali, można zamontować oponę 195/55R15 o całkowitej wysokości 59,5 cm. Oznacza to, że ten sam samochód może mieć większy prześwit z 14-calowymi tarczami niż model z 15-calowymi tarczami.

Co oznacza skrót R

Ponieważ oznaczenie R15 (16, 17 itd.) nie oznacza promienia opony i nie jest w ogóle kombinacją, pojawia się pytanie, co oznacza R w tym oznaczeniu. Litera w kodzie oznaczenia nie jest powiązana z następującą po niej liczbą i stanowi odrębne oznaczenie. Oznacza typ opony, w tym przypadku opony radialne, które są obecnie najbardziej powszechne. Innym rodzajem produkowanych opon są opony diagonalne.

Swoją nazwę zawdzięczają specyficznej konstrukcji. Nici kordu, które odgrywają rolę wzmocnienia w grubości gumy, są rozmieszczone w takich oponach promieniowo, czyli w poprzek bieżnika. Są one dwojakiego rodzaju:

  1. kombinowane, w których występują zarówno włókna syntetyczne, jak i metalowe.
  2. Konwencjonalne, które zawierają włókna jednego typu — albo syntetyczne (tekstylne), albo tylko metalowe.

Opony radialne mają swoje wady i zalety. Zalety takich opon powinny obejmować:

  1. Dzięki takiemu rozmieszczeniu nici kordu, przyjmują one tylko obciążenia promieniowe, co zmniejsza poziom naprężeń wewnętrznych i wydłuża ich żywotność.
  2. Mają większą wytrzymałość, co pozwala zmniejszyć liczbę warstw o 1,5-2 razy. Zmniejsza to ich koszt, wagę i pozwala na lepsze rozpraszanie ciepła podczas jazdy z dużymi prędkościami, zmniejszając ryzyko eksplozji komory.
  3. W porównaniu do opon diagonalnych, opony radialne są przeznaczone do większych obciążeń wagowych i prędkościowych.
  4. Lepszy indeks przyczepności. Poprawia to bezpieczeństwo jazdy, zwiększa stabilność i sterowność samochodu.

Wśród wad opon radialnych należy wymienić:

  1. Wysoki koszt w porównaniu do opon diagonalnych.
  2. Większą elastyczność i podatność bocznych powierzchni opony.

Opony diagonalne

Innym rodzajem opon samochodowych są opony diagonalne. Nazywa się je tak, ponieważ nici wzmacniające są w nich ułożone po przekątnej, w poprzek każdej warstwy. Liczba takich warstw jest zawsze nieparzysta i waha się od 2 do 8. W porównaniu do opon radialnych mają one następujące zalety:

  1. Ich koszt jest niższy ze względu na uproszczoną konstrukcję.
  2. Zwiększona wytrzymałość i sztywność ścian bocznych.
  3. Ze względu na większą liczbę warstw w konstrukcji opony, lepiej pochłaniają obciążenia udarowe podczas uderzania w przeszkody i dziury w drodze.

Do wad opon diagonalnych należą:

  1. Podczas jazdy, ze względu na wibracje, bieżniki ulegają zwiększonemu odkształceniu. Zmniejsza to ich poziom przyczepności.
  2. Mają większą masę niż opony radialne, przy tej samej nośności.

Opony diagonalne, w przeciwieństwie do opon radialnych, nie mają dodatkowej litery w swoim oznaczeniu. Dlatego ci, którzy lubią określać «promień» opon na podstawie oznaczeń, nie będą w stanie tego zrobić — liter R, rzekomo oznaczających promień opony, po prostu na nich nie ma.

Obecnie opony radialne niemal całkowicie wyparły z rynku motoryzacyjnego analogi z diagonalnym układem nitek kordu. Opony diagonalne są obecnie stosowane głównie w samochodach ciężarowych, podczas gdy opony radialne są używane w większości samochodów osobowych.